Moeiteloos samenwerken

De term ‘integraal samenwerken’ duikt vaak op in de sector Zorg, Welzijn en de Bouw.
Met ‘integraal samenwerken’ wordt bedoelt: in samenhang en afstemming domein- en/of
organisatie-overstijgend samenwerken aan een effectieve en efficiënte oplossing van een
vraagstuk. Het vraagstuk (of, zoals bijvoorbeeld in de zorg, het werken vanuit het perspectief van de cliënt) staat hierbij centraal. Alhoewel het integraal samenwerken een prachtig concept is dat in de praktijk met de beste bedoelingen wordt uitgevoerd, is niet ieder project dat integraal wordt aangepakt succesvol.
Bekende valkuilen zijn:

  • Professionals afrekenen op persoonlijke of bedrijfsdoelstellingen in plaats van het gezamenlijke doel
  • Vooral sturen op cijfers, weinig oog hebben voor zingeving en plezier in het werk
  • Vasthouden aan aanpak, processen, methoden en eindresultaat
  • Te weinig investeren in ‘stevige’ professionals

 

Integraal bewustzijn
Integraal samenwerken is meer dan alleen afstemmen, effectief en efficiënt zijn. De attitude en vaardigheden van een professional zijn bepalend voor het succes van de samenwerking. Of beter gezegd: het bewustzijn van de professional. Integraal samenwerken bestaat uit routine expertise en adaptieve expertise.
Routine expertise is noodzakelijk om de dagelijkse werkzaamheden effectief en efficiënt uit te voeren. Adaptieve expertise is noodzakelijk om de belangen van verschillende partijen te verbinden tot een gezamenlijk belang die de individuele belangen overstijgen.

 

Je moet het weten, zien en voelen
Samenwerken vanuit integraal bewustzijn wil – heel in het kort – zeggen dat je in staat bent om jezelf (en de eigen organisatie) te overstijgen en werkt in het belang van het hogere, gemeenschappelijke doel (het vraagstuk, de cliënt). Niet alleen aan persoonlijke
doelstellingen of die van het eigen bedrijf of de eigen afdeling. Dat doe je niet vanuit
contractuele verplichtingen of professionaliteit, maar omdat je diep van binnen weet, ziet en voelt dat het alleen zo goed gaat werken. Dat geeft ook meteen twee heikele punten aan voor de integrale samenwerking: niet iedere professional weet, ziet en voelt dat van binnen (integraal bewustzijn). En wie het wel weet, ziet en voelt krijgt misschien niet altijd de ruimte om het hogere doel boven de bedrijfsdoelstellingen te plaatsen.

 

Zingeving
Bij een samenwerking vanuit integraal bewustzijn zijn alle betrokkenen gelijkwaardig.
Ook al staat het vraagstuk of de cliënt centraal, er is oog het werkplezier van en zingeving voor de betrokken professionals. Professionals werken vanuit hun talenten, expertise en hun persoonlijke missie. Niet omdat organisatie X toevallig een poppetje moest leveren en er niemand anders voorhanden was.

 

Stevige professionals
Dit alles vraagt nogal wat van een professional en met name op het gebied van
zogenaamde ‘co-creatie-vaardigheden’. Dat zijn – naast creativiteit en flexibiliteit – alle
vaardigheden die nodig zijn om goed samen te kunnen werken en los staan van de
vakinhoudelijke vaardigheden. Bewust wordt hier de term ‘soft skills’ niet gebruikt. In de
praktijk zijn de meest succesvolle professionals vooral de professionals die alles behalve
soft zijn en stevig in hun schoenen staan. Professionals die zichzelf goed kennen, goede
sociale vaardigheden hebben en conflicten op een respectvolle manier kunnen oplossen.
Niet per se de inhoudelijk experts. Samenwerken vanuit integraal bewustzijn is niet altijd rozengeur en maneschijn. Het vraagt lef om volledig transparant en onder gedeelde verantwoordelijkheid en eigenaarschap te werken. En het vergt een bepaalde stevigheid om te blijven vertrouwen in jezelf en de ander, ook als het even misgaat.