Cultuurloze organisaties

Het groeiend aantal cultuurloze organisaties versplintert de mens

We leven in een kritische periode. De samenleving en natuur staan onder druk. Het groeiend aantal cultuurloze organisaties zou wel eens een van oorzaken kunnen zijn van de alsmaar oplopende ziekteverzuim cijfers. Ook de hebzucht en exploitatiedrift zou daar een gevolg van kunnen zijn. Als mensen zich niet meer verbonden voelen met elkaar en een gezamenlijk doel dan gaan ze zich egoïstisch gedragen.

Een cultuur is de ‘software’ van het bedrijf

Volgens Geert Hofstede, die internationaal bekend staat op het vlak van cultuurstudie, staat cultuur voor de collectieve mentale programmering van een groep of categorie mensen, waarmee ze zich onderscheiden van anderen. Een groep met dezelfde normen en waarden. Een bedrijfscultuur beïnvloedt de prestaties en daarmee de resultaten van een onderneming. Het is de ‘software’ van het bedrijf. Cultuur heeft te maken met gedeelde waarden, normen, symbolen en rituelen. (Bron: Kenneth Smit website)

 

Een cultuur kun je zien als een levend organisme

Mislukken van veranderprocessen

Het mislukken van veranderprocessen wordt vaak gelinkt aan de bedrijfscultuur. Die zou dan niet veranderingsgezind zijn. Het is de vraag of dat ook zo is. Je kunt je zelfs afvragen of grote bureaucratische organisaties, waar mensen tot radartjes zijn gereduceerd en op een dwingende wijze top-down worden aangestuurd nog wel een levende cultuur hebben. Het sterk fragmenteren en simplificeren van werkzaamheden doet de onderlinge menselijke verbinding verdwijnen. Het verdwijnen van die verbinding doet een cultuur uiteenvallen. Het uiteenvallen van bedrijfsculturen zou wel eens een oorzaak kunnen zijn van het falen van sterk gereguleerde bureaucratische organisaties.

 

Een veelvoud aan veranderprocessen bij grote organisaties kan culturen om zeep helpen

 

Maakbaar is onnatuurlijk

De veranderingen richten zich voornamelijk op processen en “maakbaar” gedrag. Emoties, gevoelens, verlangens en behoeften van mensen worden genegeerd. Wanneer tijdens veranderingen weerstand ontstaat, krijgen mensen te horen: “Doe niet zo negatief”, “wees positief”, “wees proactief”, “neem verantwoordelijkheid”. Het zijn bekende loze kreten waarmee leidinggevende proberen de boel op gang te krijgen na de zoveelste verandering. Ze beseffen niet, dat ze op deze wijze een cultuur om zeep brengen. Door al die veranderingen blijft er een “machineorganisatie” over, waar mensen gedwee hun taakjes doen. Van verbinding tussen mensen onderling, gedeelde waarden, normen, symbolen en rituelen is geen sprake meer. De cultuur en daarmee de levendigheid is verdwenen uit de organisatie.

 

Teambuildingssessie zijn niet voldoende om een cultuurloze organisatie weer tot leven te brengen.

 

Bedrijfsprocessen zijn geen vervanging voor een cultuur

Alle levende organismen hebben één basisdoel en dat is voortbestaan. Een cultuur ligt aan de basis van dat voortbestaan. Een cultuur is gericht op een zo efficiënt mogelijke samenwerking en gebruik makend van een zo groot mogelijke diversiteit. Een cultuur ontstaat pas, als een groep mensen een gemeenschappelijk doel hebben, hun waarden, normen, symbolen en rituelen in vrijheid delen en erna kunnen leven en handelen. Een cultuur zorgt voor vitaliteit en productiviteit. Bedrijfsprocessen en aansturing kunnen een onderdeel van een cultuur zijn. Ze kunnen echter geen vervanging zijn van een cultuur.

 

Digitale verbindingen kunnen een cultuur niet vervangen

Binnen een cultuur ontwikkelen talenten en informatiestromen zich, naarmate ze meer worden gedeeld en hergebruikt. Als een idee wordt gedeeld of een talent wordt ingezet, wordt er feedback geleverd. Deze feedback zorgt er voor, dat de totale informatie over een idee toeneemt en talenten zich ontwikkelen. Daar is wel een verbinding voor nodig. Zodra organisaties stelselmatig deze verbinding elimineren, door te sturen op taakjes, gedrag, protocollen en macht over mensen willen uitoefenen, kun je spreken van een cultuurloze organisatie. Mensen en organisatie stagneren daardoor in hun groei. Moderne digitale verbindingen kunnen verbindingen op menselijk niveau niet vervangen.

Laat de cultuur weer terugkeren binnen organisaties

Het is de hoogste tijd dat bedrijfsculturen weer de aandacht krijgen die ze verdienen. Dat bedrijfsculturen worden gezien als een levend organisme. Dat ze weer tot leven worden gebracht door mensen met elkaar te laten interacteren in vrijheid. Dat het gezamenlijk delen van normen en waarden, gevoelens, symbolen, inzichten, emoties, rituelen weer de normaalste gang van zaken wordt. Dan zal de cultuur terugkeren zodat het weer gaat bruisen binnen organisaties. Want een cultuur is een noodzakelijke voorwaarde voor een organisatie om succesvol te kunnen laten opereren.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s