De toekomst is niet voorspelbaar

In de huidige westerse wereld leven we in de illusie dat het leven beheersbaar is. We denken dat we de toekomst kunnen voorspellen en het verleden kunnen verklaren. Na elke aanslag zoals die van Manchester wordt de indruk gewekt dat deze aanslag was te voorkomen, mits we al onze privacy en vrijheden overdragen aan een centrale macht die over onze veiligheid waakt. Deze illusie wordt dagelijks gevoed door de media en politiek.

Illusies

Er wordt veel tijd besteed aan het analyseren en verklaren van wat de oorzaken zijn van een aanslag zoals die van Manchester met de gedachte dat, als je alle ins & outs weet wat iemand drijft om een aanslag te plegen je die kan voorkomen. Veiligheidsdiensten, politici en de media laten de burger geloven, dat als naar hun geluisterd zou worden en de burger doet wat ze zeggen de aanslagen uiteindelijk zullen verdwijnen. Zij pretenderen dat te kunnen, doordat ze de illusie wekken dat ze elke aanslag hadden kunnen voorkomen mits zij toegang hebben tot alle privacy en preventief hadden mogen ingrijpen. Deze illusie spreekt veel burgers aan en het is niet ondenkbaar dat dit ook realiteit gaat worden.

Indruk van beheersbaarheid

Na elke aanslag keert het patroon terug dat de veiligheidsdiensten de aanslagpleger, die bijna altijd wordt doodgeschoten na het plegen van een aanslag al in het vizier hadden. Die aanslagpleger was volgens de veiligheidsdiensten geradicaliseerd en islamitisch. Dit wekt de indruk dat potentiële aanslagplegers in een vroeg stadium kunnen worden opgespoord en preventief worden ingegrepen zodat aanslagen kunnen worden voorkomen. De geschiedenis laat zien tot hoever overheden en veiligheidsdiensten kunnen gaan zoals eugenetica, concentratiekampen, inquisitie, preventief steriliseren zwakzinnigen, etc.

Verleden kan niet verklaart worden

Een grote valkuil van de illusie van voorspelbaarheid en beheersbaarheid is dat mensen denken dat ze het verleden kunnen verklaren. Als je het verleden kunt verklaren dan kun je de toekomst voorspellen is de gedachte. De big data hype is op dit principe gebaseerd. Het boek “de zwarte zwaan” geschreven door Nassim Nicholas Taleb legt helder uit waarom onze hersenen de neiging hebben om te denken dat de toekomst voorspelbaar is en het verleden verklaarbaar. Dit doen onze hersenen door de werkelijkheid te versimpelen totdat onze hersenen denken de realiteit te begrijpen. Met dit mechanisme wordt ook de illusie gewekt dat de toekomst kan worden voorspeld. De praktijk wijst het tegendeel uit dat hersenen niet kunnen voorspellen op toevalstreffers na.

Voorspelbaar staat vernieuwing in de weg

Een voorspelbare toekomst staat haaks op creëren. Voorspelbaarheid gaat uit van wat er al bestaat. In een voorspelbare wereld zou er niets nieuws ontstaan of wordt het nieuwe zelfs tegengehouden. Anders zou de wereld niet voorspelbaar zijn. De meeste grote ontdekkingen zijn door toeval ontstaan zoals penicilline, 3M post-ip, roestvast staal, chips, pacemaker, magnetron, etc. Het CPB doet voorspelling tot wel over 50 jaar en de politiek navigeert op hun uitkomsten. Of dit regeren is, is nog maar de vraag.

Focus op creëren

Het is dan ook beter om te focussen op het creëren van een wenselijke toekomst i.p.v. het voorspellen. Het creëren van een toekomst vraagt om te stoppen met voorspellen en openstaan voor alle mogelijkheden. Door de mogelijkheden, die ontstaan uit experimenten en observaties te toetsen of ze in lijn liggen met een betere toekomst kan een betere toekomst worden gecreëerd. Het creëren van een toekomst levert meer vernieuwing en betere resultaten op dat te sturen en handelen op basis van voorspellingen die op illusies zijn gebaseerd.

Niet een toekomst voorspellen maar een toekomst creëren

Stoppen met mensen in hokjes stoppen, reduceer regelgeving, leef vanuit principes zoals transparantie, gelijkwaardig, respect en vanuit de intentie om de wereld elke dag een beetje mooier maken. Dit zal leiden tot minder leed, verdriet, honger, ziekten en uiteindelijk een betere wereld.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s