Samenwerken wordt afgeleerd

group-of-people-1953060__340Dat samenwerken belangrijk is voor ons als mens om te kunnen blijven voortbestaan is iedereen het inmiddels wel over eens. Vele onderzoeken tonen aan dat teams, organisaties en landen waar mensen goed met elkaar samenwerken beter presteren. Je zou verwachten dat het onderwijs en management er alles aan doet om samenwerken te stimuleren. Het tegendeel is de realiteit. Op scholen en binnen organisaties wordt het samenwerken, dat van nature in de mens zit ontmoedigd en afgeleerd. In feite wordt ons geleerd om elke dag een beetje oorlog te voeren.

“In het onderwijs staat rivaliteit centraal, niet samenwerking. Samenwerking wordt doorgaans in verband gebracht met bedrog.” (Steven Covey)

Concurreren is oorlogvoeren

Scholen en organisaties moedigen individualisme en eigen belang aan door mensen met elkaar te laten concurreren. Dit wordt gedaan door ze individueel te belonen op hun prestaties en ze met elkaar te vergelijken. De bekende cito toets is daar een voorbeeld van. Al op jonge leeftijd worden kinderen bewust gemaakt dat je beter moet zijn dan de ander om vooruit te komen. Unieke eigenschappen en sociale vaardigheden worden daardoor niet of onvoldoende ontwikkeld. Organisaties beoordelen en belonen hun medewerkers in vergelijking met de andere medewerkers. Medewerkers worden niet beoordeeld op hoe goed ze hun unieke talenten ontwikkelen en inzetten voor de organisaties maar hoe ze in vergelijking tot anderen presteren. De prikkel om eigen talenten en sociale vaardigheden te ontwikkelen is dan ook nauwelijks aanwezig binnen deze organisaties.

Wat is een goed team?

Een goed team heeft een open en fluïde/flexibele organisatiestructuur met regelmogelijkheden die naar de werkvloer zijn gedelegeerd. De administratieve procedures zijn eenvoudig en de stijl van leidinggeven is dienend. Er is ruimte voor reflectie, leren en verbeteren, een sterke focus op innovatieve werkwijzen en het ondernemend gedrag wordt stimuleert. Unieke kwaliteiten en sociale vaardigheden worden gewaardeerd, ontwikkelt en ingezet om de teamprestaties te verbeteren. Binnen veel hedendaagse teams ontbreekt het aan deze elementen.

Veel teams zijn geen teams

De meeste “teams” in organisaties zijn geen teams maar een verzameling mensen die taken uitvoeren. Er vindt in die teams weinig synergie plaatst tussen de teamleden. Managers voegen daarbij nog een heers en verdeel strategie aan toe om hun positie te borgen. Dit te samen maakt van een team een plek waar mensen veel frustraties oplopen omdat ze van nature willen samenwerken. Het is dan ook niet verbazend dat 1.000.000 werkenden burn-out klachten hebben.

Tegenstrijdigheid binnen organisaties

Laatst vertelde een verkoper mij dat zijn bonus dreigde te worden onthouden omdat hij, naast het werken aan zijn eigen target ook zijn collega’s had geholpen om meer omzet binnen te halen. Hierdoor was zijn individuele target net onder de norm van de bonus komen te liggen. Zijn manager vertelde hem dat alleen zijn individuele target bepalend is voor zijn bonus. En dan te bedenken dat dit bedrijf er alles aan gelegen is om hun medewerkers beter met elkaar te laten samenwerken. Deze tegenstrijdigheid komt bij veel organisaties voor.

Stoppen met het afleren van samenwerken

Wil de mensheid beter gaan samenwerken dan is er een drastische verandering nodig in het onderwijs en organisatie hoe de prestaties worden beoordeeld en beloond. Samenwerken zit ingebakken in de mens en hoeft niet te worden aangeleerd. We hoeven alleen maar te stoppen met het afleren van samenwerken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s